Umut DOĞAN » Struts

Struts Ortamının Hazırlanması 4 – Struts Kurulumu

Umut DOĞAN — Thu, 08 May 2008 21:09:33 +0000

İşe ilk olarak Struts’ın ne olduğunu tanımlayarak başladık; daha sonra sırasıyla JDK’mızı, tümleşik geliştirme ortamımız olan Eclipse IDE’sini ve son olarak da uygulama sunucumuz olan Tomcat’i kurduk. Şimdi Struts’la ilgili kurulumların şimdilik sonuncusu olan Struts’ın kendisini kuracağız. Hazırsanız başlayalım.

İlk yazımda da belirttiğim gibi Struts yoluna iki farklı daldan devam ediyor: Struts1 ve Struts2. Biz Struts1′le yazılım geliştireceğiz.

Şimdi http://struts.apache.org/downloads.html adresine gidiyoruz.

“General Availability (GA) Releases – Ready for Prime Time!” başlığı altındaki Struts 1.3.8 bağlantısına tıklıyoruz. Bizi indirme sayfasına yönlendiriyor. Bu listeden Full Distribution‘ın altındaki zip dosyasını seçiyoruz. Bu sürüm Struts’la ilgili tüm kaynak dosyalarını, kütüphaneleri ve dökümanları içeriyor.

Arşiv dosyasını bilgisayarımızda uygun bir yere kaydediyoruz.

İndirme işlemi başlıyor ve bir süre sonra tamamlanıyor.

İndirdiğimiz dosyayı bir arşiv yöneticiyle (örneğin WinRAR) açıyoruz. Arşivin içeriğini yine C:\ kök dizinine çıkartıyoruz.

Böylece Struts kurulumumuzu da tamamlıyoruz. Dilerseniz kurulum dizinini inceleyerek dosyalarla biraz daha aşina olabilirsiniz. Sonraki bölümlerde Struts’la ilgili gerekli dosyaların ve kütüphanelerin birçoğunu bu kurulum dizininden alacağız.

Şimdilik kurulum tamamlandı. Daha fazla ayrıntı için örnekleri beklemeniz gerekiyor.

Struts Ortamının Hazırlanması 3 – Tomcat Kurulumu

Umut DOĞAN — Thu, 08 May 2008 20:09:35 +0000

Bu bölümde Struts uygulamalarını test etme imkanı bulacağımız Tomcat Uygulama Sunucusu (Application Server) kurulumunu göreceğiz. Piyasada JBoss, IIS, BEA WebLogic, Tomcat gibi onlarca farklı uygulama sunucusu bulunmaktadır. Tomcat’i hem basit ve kolay kullanımı hem de az sistem kaynağı tüketmesi nedeniyle seçiyoruz.

İlk olarak http://tomcat.apache.org adresine gidiyoruz.

Soldaki Download listesinden de görüldüğü gibi farklı Tomcat sürümleri yaşamlarını sürdürmeye devam ediyor. Bizim işimiz 5.5 sürümüyle olduğu için listedeki “Tomcat 5.5” yazısına tıklıyoruz.

Açılan sayfanın altına doğru gidiyoruz. Burada Binary Distributions başlığı altındaki Core: seçeneğinin altında zip yazısını göreceksiniz. Buraya tıklıyoruz ve bilgisayarımıza indirmeye başlıyoruz. Dilersek Windows Service Installer’ı da kurabiliriz. Ancak bu şekilde Tomcat kullanmak pek keyifli değil ve ayarlarını yapmazsanız her başlangıçta servis başlayacağından gereksiz bellek israfı… Bunun yerine sadece ihtiyacımız olduğunda çalıştırabileceğimiz sürümü indiriyoruz.

Dosya indirme ekranı görüntüleniyor.

Arşiv dosyasını kaydedeceğimiz yeri seçiyoruz.

Bir süre sonra indirme işlemi tamamlanıyor.

İndirdiğimiz dosyayı alttaki ekran görüntüsünde görüldüğü gibi WinRAR benzeri bir arşiv yöneticisiyle C:\ sürücümüzün kök dizinine açıyoruz.

Böylece kurulum işlemi tamamlanıyor. Şimdi Tomcat kurulumumuzu test edelim. İlk olarak C:\apache-tomcat-5.5.26\bin dizinine gidiyoruz. Ve buradaki startup.bat dosyamıza çift tıklıyoruz.

Eğer JAVA_HOME çevresel değişkeninizi Denetim Masası -> Sistem -> Gelişmiş -> Çevresel Değişkenler ayarlamamışsanız veya hatalı ayarlamışsanız sunucu başlamayacaktır. JAVA_HOME değişkeniniz JDK’nızın kurulu olduğu dizini (örneğin C:\Program Files\Java\jdk1.6.0_06) işaret etmelidir. Doğru ayarlar için serinin JDK kurulumu yazısına bakınız…

Yukarıdaki gibi bir hata almışsanız (ya da MS-DOS Komut İstemi açılır açılmaz kapanıyorsa) hatanızı düzeltin ve daha sonra startup.bat dosyasını tekrar çalıştırın.

Ve herşey yolunda gitmişse uygulama sunucusu başlayacaktır.

Uygulamalarımızı test edeceğimizde bu komut istemi penceresi açık kalmalıdır. Şimdi bir Internet Explorer veya Firefox ekranı açalım ve adres satırına http://localhost:8080 yazalım.

Eğer alttaki ekranı görüyorsanız Tomcat kurulumunu başarıyla tamamladınız.Tebrikler.

İleride gerekirse Eclipse için Tomcat eklentilerini inceleyebiliriz. Ancak deneyimlerim sonucunda bu eklentilerin şimdilik çok verimli olmadığını söyleyebilirim. Sonraki bölümde Struts kurulumunu yapacağız.

Struts Ortamının Hazırlanması 2 – Eclipse Kurulumu

Umut DOĞAN — Tue, 06 May 2008 18:20:27 +0000

Bir önceki yazımda Struts ortamında yazılım geliştirebilmek için olmazsa olmazlardan olan JDK’nın kurulumunu ve gerekli ayarların nasıl yapılacağını anlatmıştım. Java kodlarını Not Defteri gibi basit bir metin düzenleyici programla yazabiliriz. Ama bu yaklaşım hem zaman kaybına neden olur, hem de büyük projelerin yönetilebilmesini zorlaştırır. İşte bu nedenle Eclipse, IntelliJ Idea, NetBeans gibi Tümleşik Geliştirme Ortamları (Integrated Development Environment, IDE) kullanılmaktadır.

IDE’lerin en önemli avantajları kodları organize bir şekilde tutabilmemizi sağlaması, intelli-sense özelliği sayesinde biz “leb” demeden “çorum” diyebilmesi, classpath ayarlanmasını basitçe yapabilmesi, kodları renklendirmesi, kodların girinti-çıkıntı ayarlarını düzenlemesi olarak sayılabilir. Kendinize bir IDE belirleyip, bu IDE ile kod yazmaya başladıktan sonra yazılım geliştirmenin daha keyifli hale geldiğini mutlaka farkedeceksiniz.

Struts yazı dizisinde Eclipse IDE’sini kullanacağız. Bu yazıda 3-4 aydır kullandığım ve Java ile yazılım geliştirmede önemli kolaylıklar sağlayan Eclipse’in kurulumunu ve gerekli ayarlarının yapılmasını göreceğiz. Eclipse’in diğer IDE’lerden en önemli avantajları ciddi ve uzun bir kurulum aşaması yerine basitçe “kopyala-arşivi çıkart-çalıştır”la çalışması ve zengin eklenti (plugin) desteğine sahip olması sayılabilir. Ayrıca Eclipse tamamen ücretsiz bir IDE.

İlk olarak http://www.eclipse.org/ adresine gidiyoruz.

Bu ekrandaki Download Eclipse yazısına tıklıyoruz ve bizi farklı Eclipse sürümlerinin tanıtıldığı sayfaya yönlendiriyor. Bu listeden Eclipse IDE For Java EE Developers seçeneğini seçiyoruz. Dilersek diğer seçeneklerden birini de yükleyebiliriz. Fakat bu sürüm barındırdığı birçok yararlı eklenti sayesinde ileride işimizi daha da kolaylaştıracaktır.

Sonraki ekranda yüklemek istediğimiz dosyanın bize en yakın yansısını (mirror) gösteriyor. Dilediğimiz yansıya tıklayıp dosyayı indiriyoruz.

Dosya yükleme ekranı geliyor.

Arşiv dosyasını nereye yüklemek istediğimizi soruyor.

Yükleme işlemi başlıyor…

…ve bir süre sonra tamamlanıyor.

Yükleme işlemi tamamlandıktan sonra bilgisayarımıza kaydettiğimiz eclipse-jee-europa-winter-win32.zip dosyasını WinRAR veya WinZIP gibi bir arşiv yöneticisiyle açıyoruz.

Örneğin dosyayı WinRAR ile açarsak üst menüden Dizine Çıkart (Extract To) seçeneğini seçiyoruz ve daha sonra Hedef Yol olarak C:\ seçiyoruz. Böylece Eclipse kurulumumuzun C:\eclipse altında bulunmasını sağlıyoruz.

Şimdi Eclipse kurulumumuzu yaptığımız dizine gidiyoruz ve eclipse.exe dosyasını çalıştırıyoruz.

Bize projelerimiz için hangi çalışma ortamını kullanacağımızı soruyor. Bunun için projelerimi C:\Projelerim altında toplamayı uygun gördüm. Siz kendi seçiminize göre bir yol seçebilirsiniz. İsterseniz bu çalışma ortamını (workspace) varsayılan olarak belirleyebilir ve her başlangıçta sormamasını sağlayabilirsiniz, tek yapmanız gereken ekrandaki kutucuğu seçmek…

Ve mutlu son… “Welcome” ekranı sizi karşılayacak. Dilerseniz inceleyebilir ya da Welcome yazısının yanındaki X işaretinden bu pencereyi kapatabilirsiniz.

Eclipse IDE’sinin ayrıntılarına şu anda girmiyorum. İlerleyen bölümlerde yeri geldikçe kısa kısa değinmeye çalışacağım. Ekranın son görünümü Java EE perspektifi şeklinde olacaktır. Dilerseniz sağ üst köşedeki Open Perspective düğmesine basarak farklı görünümler arasında gezebilirsiniz.

Size son olarak Eclipse ortamına daha kolay adapte olmanızı ve Eclipse ile Java kodları geliştirmenizi sağlayacak “Eclipse and Java Video Tutorials” sitesini önermek istiyorum. http://eclipsetutorial.sourceforge.net/ adresinden bu eğitsellere erişebilirsiniz. Struts kodları yazmaya başlamadan önce bu görsel eğitsellere göz atmanızda fayda var.

Sonraki bölümde Apache Tomcat Application Server kurulumuna göz atacağız…

Struts Ortamının Hazırlanması 1 – JDK Kurulumu

Umut DOĞAN — Sun, 27 Apr 2008 11:40:47 +0000

Önceki yazımda Struts'ın ne işe yaradığını, ne tür bileşenlerden oluştuğunu anlatmıştım. Bu ve bundan sonraki birkaç bölümde Struts uygulamaları geliştirebilmek için gerekli ortamı hazırlayacağız.

İlk olarak sistemimize Java SE Development Kit (JDK) kurmamız gerekiyor. Java SE Development Kit (JDK) içerisinde Java Runtime Environment (JRE) ve Java ile yazılım geliştirme için gerekli komut-satırı geliştirme araçlarını içermektedir.

http://java.sun.com/javase/downloads/index.jsp adresine gidiyoruz ve listeden JDK 6'nın son sürümünü buluyoruz.

Yazı hazırlandığı sırada son sürüm JDK 6 Update 6 idi. Hemen yanındaki "Download" yazısına tıklıyoruz.

Sonraki ekranda sistemimize uygun seçenekleri seçiyoruz:

Yükleme yöntemini seçeceğimiz ekranda Windows Offline Installation altındaki jdk-6u6-windows-i586-p.exe dosyasını indirip bilgisayarımızda uygun bir yere kaydediyoruz. Dilersek Windows Online Installation yöntemini veya Sun Download Manager kullanarak indirme yöntemini de kullanabiliriz. Bazen inen dosyanın uzantısı efw olarak kalıyor. Bunu exe olarak değiştiriyoruz ve yükleme adımlarına geçiyoruz.

Dosyanın indirilmesi bittikten sonra ekrandaki yönergeleri izleyerek kurulum işlemini tamamlıyoruz. Kurulum aşamalarının bir zorluğu yok. Ekrandaki Next -> Next -> Finish düğmelerini kullanıp standart ayarlarla kuruyoruz.

Daha sonra Denetim Masası (Control Panel)-> Sistem (System) penceresini açıp, Gelişmiş (Advanced) sekmesine gidiyoruz.

Çevresel Değişkenler (Environment Variables) düğmesine tıklıyoruz. Açılan penceredeki alttaki Sistem Değişkenleri (System Variables) sekmesindeki Path satırını buluyoruz. Düzenle (Edit) seçeneğini seçiyoruz ve değişiklik ekranındaki satırın sonuna

PLAIN TEXT

CODE:

;C:\Program Files\Java\jdk1.6.0_06\bin

yazısını ekliyoruz. Eğer JDK'yı farklı bir konuma yüklediysek bu yol da ona göre değiştirilmelidir.

Şimdi Başlat (Start) -> Çalıştır (Run) penceresini açıyoruz ve komut olarak

PLAIN TEXT

CODE:

yazıp Enter'liyoruz.

Açılan Command Prompt (Komut İstemi) ekranında

PLAIN TEXT

CODE:

java -version

yazıyoruz ve sistemimizde yüklü java versiyonunu görüyoruz.

Herşey yolunda gitmişse Java kurulumunu tamamlamış oluyoruz. Bundan sonraki bölümlerde Struts ortamının hazırlanmasına devam edeceğiz. Eclipse IDE'sinin kurulumu, Tomcat ve Struts kurulumları sonraki bölümlerde anlatılacaktır.

Struts Nedir?

Umut DOĞAN — Sun, 20 Apr 2008 21:58:45 +0000

Struts; MVC (model-view-controller) tasarım kalıbını temel alan, Java tabanlı web uygulamaları geliştirmek için kullanılan bir sınıf kütüphanesidir (framework). Tanımdan da anlaşıldığı üzere Struts'ın yoğunlaştığı kısım yazılım geliştirme sürecinin daha organize bir şekilde olmasıdır.

Struts, MVC (Model-View-Controller) tasarım modelini örnek alır. Yüksek performanslı, iş-odaklı web uygulamalarının geliştirilmesinde karşılaşılan problemleri "Java servlet" ve "JavaServer Pages" kullanarak çözmede büyük kolaylık sağlar.

Struts'ın başardığı en önemli şey web programcısının düşünme mantığının geliştirilmesi noktasında olmuştur. Nasıl ki fonksiyonel programlamadan nesne tabanlı programlamaya geçişin en önemli amaçlarından birisi daha büyük yazılımları daha kolay yönetebilmekse, web uygulamalarında Struts kullanmanın avantajı da MVC yapısı sayesinde parçaları çok kolay çıkarıp takabilmek olarak özetlenebilir.

Eğer başarabilirsem, JSF gibi yeni teknolojiler karşısında popülerliğini biraz kaybetmiş olsa da Türkiye'de ve dünyada halen yaygın bir şekilde kullanılan Struts'ı örnek uygulamalarla pekiştirerek anlatmaya çalışacağım. Google'da yaptığım basit bir arama sonucunda ne yazık ki bir çok konuda olduğu gibi bu konuda da çok fazla Türkçe kaynak olmadığını gördüm. O yüzden bu kaynağın "az laf çok iş" yapması ve size yararlı olmasını diliyorum.

Struts'ın en önemli özelliklerinden birisi de açık kaynak kodlu olmasıdır. Bunun anlamı herhangi birisi Struts'ın kaynak kodlarını indirip, üzerinde dilediği gibi değişiklikler yapabilir.

Struts şu anda gelişimine iki farklı dalda devam ediyor: Sürüm 1.x ve Sürüm 2.x şeklinde. Struts2 daha çok Struts ve WebWork'ün harmanlanmış bir sürümü olduğu için o konuya şimdilik değinmeyeceğim. Belki ilerleyen yazılarda Struts2 ile ilgili örnek uygulamalar da olabilir. Ama şimdilik hedefim Struts1. Bu serinin ilk bölümlerinde şu anki en kararlı Struts sürümü olan 1.3.8 temel alınacak. Struts'la uygulama geliştirmek için gerekli tüm uygulamaların kurulumunu da örneklerle adım adım anlatmaya çalışacağım. Dilerseniz önce Struts'ın ne olduğunu daha net anlamamızı sağlayan MVC yapısına bir bakalım.

MVC

MVC; model, view (görünüm) ve controller (denetleyici) kelimelerinin baş harflerininin birleştirilmesiyle oluşturulmuştur. MVC yapısını anlamak Struts için gerekli teorik altyapıyı yerine getirmiş olmakla eşdeğerdir. MVC, temellerini bir süredir Smalltalk dünyasında kullanılan bir grafiksel kullanıcı arayüzü tasarım kalıbı (GUI design pattern) üzerine kurar.

Model Bileşenleri: MVC mimarisinde, model bileşenleri veriye ve uygulama tarafından kullanılan servislere bir arayüz sağlama görevini üstlenir. Bu yüzden denetleyici bileşenleri uygulama verisini değiştirme gibi işlerle ilgilenmez; bunun yerine veri erişimini ve manipülasyonunu sağlayan model bileşenleriyle iletişim kurarlar. Özetle model bileşenleri iş mantığı (business logic) kısmının kodlandığı kısımdır. Model bileşenleri basit "Java bean"leri, Enterprise Java Bean'ler (EJB) veya Web servisleri olabilir.

Görünüm (View) Bileşenleri: Bu bileşenlerin temel işlevi tarayıcıya (browser) uygun yanıtları üretmektir. Yani kullanıcının gördüğü, görünüm bileşenlerinin ürettiğidir. Görünüm bileşenleri genellikle JSPler veya HTML sayfaları olabilir. İstenirse WML, Velocity, FreeMarker, XML with XSTL veya başka bir görünüm teknolojisini MVC'nin bu bileşenini oluşturmak için kullanabilirsiniz.

Denetleyici (Controller) Bileşenleri: MVC uygulamalarının çekirdeğinde denetleyici bileşenleri bulunmaktadır. Denetleyici, uygulama içindeki istekleri alan ve model ile görünüm bileşenleri arasındaki iletişimi yöneten basit bir "servlet"dir.

Tarihçe

Struts, ilk olarak Craig R. McClanahan tarafından yaratılıyor ve Mayıs 2000'de Apache Software Foundation'ın Jakarta Projesi'ne bağışlanıyor. Haziran 2001'de Struts 1.0 yayınlanıyor. Java topluluğundan olumlu not alan Struts geliştirilmeye devam ediliyor ve Java ile web uygulamaları geliştirmede yüksek oranda kabul görüyor. Haziran 2003'de Struts 1.1; Tiles, Validator, Declarative Exception Handling gibi yenilikler eklenerek yayınlanıyor. Aralık 2004'de küçük güncelleştirmeler içeren 1.2 çıkıyor. 2006 yılında çıkan 1.3 sürümü en yenilikçi sürüm oluyor. Bu sürümle birlikte COR (Chain of Responsibility) tabanlı istek işleme motoru kullanılıyor. Bu yazının yazıldığı sırada http://struts.apache.org/downloads.html adresinde en kararlı sürüm 1.3.8 idi.

Struts'ın Temel Bileşenleri

Struts, zengin Java kütüphanelerinden oluşmaktadır. Temel olarak şu başlıklara ayırabiliriz.

- Temel sınıf kütüphanesi (Base framework)
- JSP etiket kütüphaneleri (JSP tag libraries)
- Tiles eklentisi (Tiles plugin)
- Validator eklentisi (Validator plugin)

Temel sınıf kütüphanesi; MVC fonksiyonelliğini kullanarak uygulamanın temellerini oluşturur. Temel sınıf kütüphanesinin temelinde ActionServlet denetleyici "servlet"i bulunmaktadır. Temel sınıf kütüphanesinin geri kalan kısmı uygulamanızın miras alması gereken temel sınıflar (base classes) ve bazı yardımcı sınıflardan oluşmaktadır. En önemli temel sınıflar Action ve ActionForm sınıflarıdır. Bu iki sınıf hemen hemen her Struts uygulamasında kullanılır. Action sınıfları belirli istekleri karşılamak için ActionServlet tarafından kullanılır. ActionForm sınıflarıysa HTML formlarından veri almayı, işlenmesi bittikten sonra da bu verilerin görünüm bileşenleri kullanılarak geri gönderilmesini sağlar.

JSP etiket kütüphaneleri; HTML, Bean, Logic ve Nested kütüphanelerinden oluşur. JSPlerde veriye erişim ve kullanım kolaylığı sağlarlar. Bu etiket kütüphanelerine ileride tekrar döneceğiz.

Tiles ve Validator eklentileri de sırasıyla JSP sayfalarının görünümü ve bu sayfalardaki veri doğrulama işlemleriyle ilgilenirler.

Böylece Struts'la ilgili "geyik muhabbeti"nin ilk bölümünün sonuna gelmiş oluyoruz. Bir sonraki yazıda Struts kodları yazabilmek için gerekli program ve bileşenlerin adım adım kurulumunu göstereceğim. Bu konudaki üçüncü yazıyı da Struts1 ile ilgili kaynakların tanıtımına ayırmayı düşünüyorum. Daha sonraki bölümlerde örnek uygulamalar ve Struts'ın derinliklerine inmekle uğraşıyor olacağız...

Öneri ve görüşlerinizi bekliyorum...

Umut DOĞAN » Struts

Struts Ortamının Hazırlanması 4 – Struts Kurulumu

Benzer Yazılar

Struts Ortamının Hazırlanması 3 – Tomcat Kurulumu

Benzer Yazılar

Struts Ortamının Hazırlanması 2 – Eclipse Kurulumu

Benzer Yazılar

Struts Ortamının Hazırlanması 1 – JDK Kurulumu

Benzer Yazılar

Struts Nedir?

Benzer Yazılar