İlk dört dersteki edebiyatı bir kenara bırakırsak, kurulumlar dışında pek birşey yoktu. Şimdi Unix sistemindeki komutları tanımaya başlayacağız. Daha önce de belirttiğim gibi her Unix sisteminde bu komutlar ve parametreleri farklılık gösterebilir, ancak biz genel bir portre çizmeye çalışacağız. Birçok komutu Linux ortamında da çalıştırabilirsiniz, fakat unutmayın Linux Is Not UniX

Bu yazıda temel kaynak olarak şu siteyi kullanacağız.

Başlamadan önce hatırlatalım: Unix'de küçük-büyük harf duyarlılığı vardır. Yani komutları yazarken size "ls" şeklinde vermişsem ve siz denerken "LS" yazıyorsanız hayal kırıklığına uğrayacaksınız. Neyse o. ;)

Son olarak Cygwin kurmuştuk. Daha önceki bir derste de SDF'den hesap açmıştık. Hatta isterseniz kendi Unix/Linux kurulumunuzu bile yapmış olabilirsiniz. Şimdi sisteme giriş yapın. Login işlemleri her sistem için farklılık gösterir, fakat kullanıcı adı ve şifrenizi girin ve komut istemiyle karşılaşın diye özetleyelim...

ls

İlk komutumuz "ls". ls komutu bir klasördeki (dizindeki) dosyaları listelemeye yarar. Yani bir yere giriyorsunuz ve "bakalım bu yerde neler varmış" diyorsunuz. Eğer girdiğiniz sistem bir Unix sistemiyse ve klasörde neler olduğunu merak ediyorsanız "ls"yi unutmayın. Daha önce DOS kullandıysanız, ordaki "dir" komutuyla aynı işi yaptığını, ama daha gelişmiş olduğunu söyleyebilirim.

Kullanımı:

PLAIN TEXT
CODE:
  1. ls [SEÇENEK] [DOSYA/DİZİN]

[SEÇENEK]ler her sisteme göre farklılık göstermekle birlikte listelemede aradığımızı bulmamız açısından bize birçok kolaylık sağlar.

  • -F : Türlere göre sınıflandırma yapmamızı sağlar. Eğer dosya normal bir dosyaysa sonuna *; dizinse /, kısayolsa @ işareti koyarak bu üç türün birbirinden ayırtedilmesini sağlar.
  • -R : Belirlenen bir dizin içindeki dosyalar yanısıra varsa tüm alt dizinler içerikleriyle birlikte listeler.
  • -a : Gizli dosyalar (. ile başlayan dosyalar) dahil dizinin tüm içeriğini listeler. (.login , .rc gibi)
  • -l : Her bir dosya hakkında daha ayrıntılı bilgi verir.
  • -m : Dosya isimleri virgüllerle birbirinden ayrılarak listelenir.
  • -p : Dizinlerin / işaretiyle simgelenmesini sağlar.
  • -s : Blok cinsinden dosyaların boyutunu verir.
  • -u : Dosyaların, en son erişim zamanlarına göre sıralanmasını sağlar

Benzeri birçok seçenek vardır. Bunlar kullandığınız sistemin yardım dosyalarından öğrenilebilir. Bunun için "man ls" komutunu kullanabilirsiniz.

[DOSYA/DİZİN] ise içeriğini listelemek istediğimiz yeri belirtmek için kullanılır. Eğer o anda bulunduğumuz dizin içeriğiyle ilgileniyorsak bu parametreyi boş bırakabiliriz.

Örnekler:

PLAIN TEXT
CODE:
  1. $ ls -F <br />
  2. $ ls -ld a* b* <br />
  3. $ ls -lR awk/ <br />
  4. $ ls -a <br />

Şimdi CygWin'de bir iki örnek yapalım. İlk kurulumda ana (home) dizinimiz boş olduğu için, içi dolu bir klasöre gidelim. Bunun için altaki ekran görüntüsündeki adımları izleyin.

PLAIN TEXT
CODE:
  1. $ cd ..<br />
  2. $ cd ..<br />
  3. $ cd ..<br />
  4. $ ls <br />
  5. $ cd lib <br />
  6. $ ls<br />

Yeri gelmişken "cd" komutuna da hafifçe değinelim. cd komutu dizin değiştirmeye yarar. sağına iki nokta koyarsanız bir üst dizine çıkar. Sağına o anda bulunduğunuz dizindeki altdizinlerden birinin adını (örneğimizde lib) koyarsanız o dizinin içine girer. Unix'deki dizin yapısı ağaç yapısı şeklindedir. Ağaçın kökü ve dallarını gözünüzün önüne getirirseniz dizin/altdizin yapısını daha rahat anlayabilirsiniz. Bu konuya ileride tekrar döneceğiz. ;)

Şimdi örneklerimizi çalıştıralım:

İlk örneğimiz; standart dosyaları, dizinleri ve kısayolları farklılandırıyor. Dosya sonlarındaki *,/ ve @ işaretlerine dikkat.

İkinci örneğimiz; lib dizinindeki a ve b harfiyle başlayan dosyaların ayrıntılarını dizin yapısında görmemizi sağlıyor.

Üçüncü örneğimiz; awk altdizinlerini rekürsif olarak ayrıntılı gösterim biçiminde listeliyor.

Dördüncü ve son örneğimizse; nokta (.) ile başlayan gizli dosyaları da listeleyebilmemizi sağlıyor.

ls komutunu çok sık kullanacağız. O yüzden detaylı bir şekilde öğrenmeniz sizin yararınıza... Önümüzdeki derslerde diğer temel komutlara devam edeceğiz ;)


Benzer Yazılar